چگونه مهارتهای ارتباطی خود را بهبود ببخشیم؟
سالها پیش، هیئت کنفرانس کانادا، یک سازمان مستقل و غیرانتفاعی تحقیقات کاربردی، برای شناخت مهارتهای استخدامی را تاسیس کرد که مهارتهای حیاتی موردنیاز کارکنان برای موفقیت در محیط کار را فهرست می نمود. مهارت های ارتباطی، در صدر فهرست مهارت های اساسی مورد نیاز برای موفقیت در محل کار قرار داشت.
یک دهه و نیم بعد، با افزایش شبکه های اجتماعی و پیام رسان ها، ارتباطات حتی در شرایطی که راه های رسمی تری برای برقراری ارتباط مورد نیاز است، بیشتر استفاده خواهند شد. این بدان معناست که افراد نسل جوان ممکن است اهمیت مهارت های ارتباطی موثر در محیط کار را ندانند یا حتی درک نکنند. وقتی به بزرگترین رهبران نگاه میکنید، یکی از ویژگیهایی که دارند، توانایی برقراری ارتباط مؤثر است که بر اهمیت مهارتهای ارتباطی تأکید میکند.
لزوم بهبود مهارتهای ارتباطی
بهبود مهارتهای ارتباطی امری بسیار مهم و ضروری است که تأثیر مستقیم در توسعه شخصی و حرفهای دارد. در زیر توضیحاتی درباره لزوم بهبود مهارتهای ارتباطی آمده است:
- افزایش تاثیرگذاری: ارتباط موثر به شما کمک میکند تا افکار، ایدهها و اطلاعات خود را به صورت واضح و روشن به دیگران منتقل کنید. این امر باعث میشود دیگران به شما بیشتر اعتماد کنند و تمایل بیشتری به همکاری با شما داشته باشند.
- موفقیت در حرفه: در محیط کار، مهارتهای ارتباطی، قابلیتها و توانمندیهای شما را به نحوی نمایان میسازند که بر کیفیت کار و موفقیت شخصی شما تأثیر میگذارند.
- مدیریت ارتباطات بین فردی: در زندگی روزمره، مهارتهای ارتباطی به شما کمک میکنند تا در مواقع مختلف مانند مذاکرات، جلسات خانوادگی و … بهترین ارتباط را برقرار کنید.
- رفع ابهامات و سوءتفاهمات: ارتباطات ناصحیح میتوانند به سوءتفاهمات و ابهامات منجر شوند. بهبود مهارتهای ارتباطی باعث کاهش این امور ناخواسته میشود.
- توسعه روابط شخصی: مهارت در برقراری ارتباطات موثر با دیگران، به شما امکان میدهد تا روابط شخصی قویتر و سالمتری داشته باشید.
- افزایش اعتماد به نفس: زمانی که میتوانید به روشنی ارتباط برقرار کنید، افزایش اعتماد به نفس شما نتیجهی طبیعی حاصل شده از این امر است.
- تجربه تحلیل و درک عمیقتر: ارتباط موثر به شما امکان میدهد تا در تعامل با دیگران تجربهها و دیدگاههای مختلف را تجربه کنید و از آنها بهرهبرداری کنید.
- تسهیل در رسیدن به اهداف: ارتباطات موثر به شما کمک میکنند تا با دیگران همکاری کنید و به اهداف خود برسید.
- رهبری موثر: در نقش رهبری، مهارتهای ارتباطی بسیار حیاتی است. رهبران موفق باید بتوانند ایدهها و اهداف خود را به صورت موثر به اعضای تیم منتقل کنند.
- افزایش توانایی در مذاکره: مهارت در ارتباطات موثر به شما امکان میدهد تا در مذاکرات و مواجهه با موقعیت های مختلف بهترین نتیجهها را بگیرید.
بنابراین، بهبود مهارتهای ارتباطی یکی از عوامل کلان موفقیت در زندگی شخصی و حرفهای است که به شما کمک میکند تا در هر زمینهای که فعالیت میکنید، عملکرد بهتری داشته باشید.
راهکارهای بهبود مهارت های ارتباطی
برای بهبود مهارتهای ارتباطی خود، میتوانید از راهها و تکنیکهای مختلفی استفاده کنید. در زیر چند راهنمایی برای بهبود مهارتهای ارتباطی آمده است:
- گوش دادن فعال: به فرد مقابل خود با دقت گوش کنید و نسبت به او تمرکز داشته باشید. این امر نشان میدهد که شما به طرف مقابل احترام میگذارید و به صحبت های ایشان اهمیت میدهید.
- زبان بدن: ارتباطات غیرکلامی هم مهم است. از ایجاد ارتباط بصری و حرکات نمایشی درست استفاده کنید تا احساسات و اندیشههای خود را بیان کنید.
- قبل از زدن دکمه ارسال پیام، آن را بررسی کنید. چک کننده های املا و دستور زبان نجات دهنده هستند، اما بی خطا نیستند. آنچه نوشته اید را دوباره بررسی کنید تا مطمئن شوید که کلمات شما پیام مورد نظر را منتقل می کنند.
- هنگام صحبت با شخص مقابل یا در جلسه ای با حضور فرد یا افراد دیگر یادداشت برداری کنید و به حافظه خود متکی نباشید تا بتوانید در ادامه واکنش بهتری نسبت به شرایط آتی نشان دهید.
- گاهی اوقات بهتر است به جای برقراری ارتباط پیامی گوشی تلفن را بردارید. اگر متوجه شدید که حرف های زیادی برای گفتن دارید، به جای ارسال ایمیل، با آن شخص تماس بگیرید. ایمیل عالی است، اما گاهی اوقات برقراری ارتباط شفاهی برای آنچه باید بگویید آسان تر است.
- قبل از حرف زدن فکر کنید. همیشه قبل از صحبت کردن لحظه ای درنگ کنید، نه اینکه اولین چیزی که به ذهنتان می رسد را بگویید. کمی وقت بگذارید و به آنچه می گویید و نحوه بیان آن دقت کنید. این عادت به شما امکان می دهد از شرمساری و پشیمانی های بعدی جلوگیری کنید.
- نگرش مثبت را حفظ کنید و لبخند بزنید. حتی زمانی که با تلفن صحبت میکنید، لبخند بزنید زیرا نگرش مثبت شما آشکار میشود و طرف مقابل آن را متوجه می شود. وقتی اغلب لبخند می زنید و نگرش مثبتی از خود بروز می دهید، مردم به شما پاسخ مثبت می دهند.
- تمرین در خواندن و تحلیل اندیشههای دیگران: بیشتر بخوانید و به گفتههای دیگران توجه کنید تا بتوانید بهتر درک کنید و به آنها پاسخ دهید.
- وضوح در بیان افکار: سعی کنید افکار و ایدههای خود را به وضوح و روشن بیان کنید تا دیگران بتوانند درک کنند.
- تمرین در موقعیت های اجتماعی: با شرکت در موقعیت های اجتماعی میتوانید مهارتهای ارتباطی خود را بهبود ببخشید.
- توسعه مهارتهای نوشتاری: نوشتن مقالات، بلاگپستها و حتی نوشتن خاطرهات روزانه میتواند به بهبود مهارتهای نوشتاری کمک کند.
- تمرین در مذاکره و مکالمه: شرکت در مذاکرات و گفتگوهای گروهی میتواند به شما کمک کند تا مهارتهای مذاکره و مکالمه را بهبود ببخشید.
- درک فرهنگهای مختلف: فهم و احترام به فرهنگها و اعتقادات مختلف میتواند به شما در برقراری ارتباط موثر با افراد مختلف کمک کند.
- استفاده از بازخورد: از دیگران بازخورد بگیرید و سعی کنید در راستای این بازخوردها مهارتهای خود را بهبود ببخشید.
- پیشرفت توانمندیهای همیاری و همکاری: مهارتهای همیاری و همکاری میتوانند به شما کمک کنند تا در ارتباط با دیگران موفقتر عمل کنید.
- تمرین در مواجهه با موقعیت های دشوار: با تمرین در مواجهه با موقعیتهای چالشبرانگیز، میتوانید به مهارتهای ارتباطی خود افزوده کنید.
- استفاده از فناوری: استفاده از وسایل ارتباطی مانند ایمیل، تلفن و پیامرسانها میتواند به بهبود ارتباطات کمک کند.
هنر “نه گفتن”
یکی از مهارتهای کلیدی در ارتباط مؤثر، توانایی “نه گفتن” با احترام و قاطعیت است. بسیاری از افراد برای حفظ رابطه یا جلوگیری از ناراحتی دیگران، به راحتی نمیتوانند “نه” بگویند و همین موضوع موجب احساس خستگی، استرس و حتی نارضایتی درونی میشود. اما یادگیری نه گفتن نه تنها نشانهی بیادبی نیست، بلکه نشاندهندهی مرزهای مشخص، عزتنفس و خودآگاهی بالاست. افرادی که میتوانند در زمان مناسب و با لحن صحیح “نه” بگویند، اعتماد بیشتری در روابط خود ایجاد میکنند.
برای آنکه بتوانید با آرامش و بدون احساس گناه “نه” بگویید، بهتر است جملاتی مؤدبانه و همراه با توضیح بهکار ببرید. مثلاً بگویید: «متأسفم، الان اولویتهای دیگهای دارم و نمیتونم قبول کنم» یا «فعلاً فرصت کافی برای انجامش ندارم». تمرین این مهارت به شما کمک میکند تا زمان، انرژی و احساسات خود را بهتر مدیریت کرده و در عین حال، ارتباطی سالم و محترمانه با دیگران برقرار نمایید.
در ادامه، انواع مختلف “نه گفتن” را به شیوه درست، در موقعیتهای مختلف، همراه با مثالهای کاربردی بررسی خواهیم کرد. این روشها به شما کمک میکنند تا بدون رودربایستی یا احساس گناه، مرزهای خود را حفظ کرده و در عین حال رابطهای محترمانه با دیگران داشته باشید.
1. نه گفتن قاطعانه و مستقیم (بدون توضیح زیاد)
موقعیت: زمانی که نمیخواهید کاری را انجام دهید و نیاز به توضیح ندارید.
مثال:
ـ «نه متشکرم، علاقهای به شرکت در این پروژه ندارم.»
ـ «فعلاً تصمیم گرفتم قبول نکنم.»
2. نه گفتن همراه با جایگزین (جملهای نرمتر)
موقعیت: زمانی که نمیخواهید طرف مقابل را ناراحت کنید.
مثال:
ـ «الان وقت ندارم که کمکت کنم، اما اگر خواستی فردا ظهر میتونم یه نیمساعت وقت بگذارم.»
ـ «نه الان نمیتونم بیام، ولی آخر هفته شاید شد با هم قرار بذاریم.»
3. نه گفتن با ابراز همدلی و احترام
موقعیت: وقتی طرف مقابل صمیمی است یا ناراحتیاش برایتان مهم است.
مثال:
ـ «میدونم که خیلی برات مهمه و برات ارزش قائلم، اما الان نمیتونم انجامش بدم.»
ـ «درکت میکنم که به کمک نیاز داری، ولی خودم هم واقعاً تحت فشارهستم.»
4. نه گفتن همراه با تأخیر یا تعویق (وقتی تصمیم نگرفتهاید)
موقعیت: زمانی که نمیخواهید فوراً جواب دهید یا به زمان نیاز دارید.
مثال:
ـ «اجازه بده اول برنامههامو چک کنم، بعد بهت اطلاع میدم.»
ـ «فعلاً مطمئن نیستم. اگه شد حتماً خبر میدم.»
5. نه گفتن به درخواستهای تکراری یا سوءاستفادهگرانه
موقعیت: زمانی که طرف مقابل مدام از شما درخواستهایی دارد که به ضررتان است.
مثال:
ـ «من چندبار قبلاً کمک کردم، ولی از این به بعد باید خودت مسئولیتش رو بپذیری.»
ـ «نمیخوام این روند ادامه پیدا کنه، پس اینبار جوابم قطعی نه هست.»
- نه گفتن مودبانه به دعوتهای اجتماعی یا خانوادگی
موقعیت: وقتی دعوتی دریافت کردهاید اما تمایلی به شرکت ندارید.
مثال:
ـ «مرسی از دعوتت، خیلی خوشحال شدم، ولی این بار نمیتونم بیام.»
ـ «متأسفم که نمیتونم شرکت کنم، ولی امیدوارم بهت خوش بگذره.»
7. نه گفتن به وظایف شغلی یا کاری اضافه
موقعیت: وقتی نمیخواهید کاری خارج از مسئولیتهای خودتان را بپذیرید.
مثال:
ـ «در حال حاضر روی پروژه دیگهای تمرکز دارم و نمیتونم مسئولیت بیشتری قبول کنم.»
ـ «دوست دارم کمک کنم، ولی اول باید کارهای خودمو برسونم.»
نتیجه گیری
مهارتهای ارتباطی از مهارتهای اساسی در توسعه فردی و موفقیت در زندگی اجتماعی و حرفهای هستند. با تمرین و توجه به نکات فوق، میتوانید این مهارتها را بهبود ببخشید. برقراری ارتباط موثر یک مهارت قابل آموزش است، بنابراین رعایت چند نکته از نکات ذکر شده در بالا، شما را قادر می سازد تا مهارت های ارتباطی خود را تقویت کنید.
نظر شما چیه؟